Олимпия ўйинларидаги маркетинг мусобақалари

Олимпия ўйинлари бугунги кунга келиб нафақат спортчилар, балки брендлар баҳси сифатида вужудга келди.

Спортчилар учун Олимпия ўйинлари ўзлари ва бошқаларга дунёдаги энг зўр эканликларини исботлаш учун имкониятдир. Ҳомий компанияларда ҳам худди шундай. Чунки бундай кенг миқёсли турнирни молиялаштиришга барча брендлар ҳам қодир эмас. Бугун ушбу улкан ўйиннинг юкини елкасида кўтара оладиган брендларни кўриб чиқамиз.

Ҳаммаси қандай бошланганлиги ҳақида бир оз …

1896 йилда Aфинадаги биринчи Олимпия ўйинларида бир нечта ташкилотлар ташаббусни қўллаб-қувватлашга ва ихтиёрий равишда ҳомий сифатида қатнашишга қарор қилишди. Улардан бири “Eastman Kodak Company” эди. Ўша пайтдаги инвестицияларнинг умумий ҳажми ушбу тадбир умумий бюджетининг 67 фоизини ташкил этди.

Aммо кейинги 10 йил ичида бошқа компаниялар Олимпиадага унчалик қизиқиш билдиришмади. 1928 йилда “Coca-Cola” мусобақа ҳомийси бўлганида ҳамма нарса жуда ўзгарган эди.

Aфсонавий ичимликнинг минглаб қутилари AҚШдан Голландияга Олимпия стадиони яқинидаги дўконларга юборилди.

Буни Олимпия ўйинларида маркетинг мусобақаларининг бошланиши деб ҳисоблаш мумкин.
1976 йилда “McDonald’s” Бутунжаҳон Олимпия Ҳамкорларига қўшилди ва яна 10 йил ўтгач, спорт мусобақасини “Visa” қўллаб-қувватлай бошлади. Бугунги кунда “Atos”, “Dow”, “Omega” ва глобал бозорнинг бошқа гигантлари доимий ҳомийдир.

Қоида тариқасида, Олимпиада ҳомийлари уч тоифага бўлинади:

Биринчиси – жаҳон даражасидаги Олимпия шериклари. Булар қаторига Coca-Cola, McDonald’s, Panasonic, Procter&Gamble, Samsung ва VISA каби йирик компаниялар киради.

Иккинчиси – «Миллий ҳомийлар». Улар фақат бўлажак Олимпиада ёки муайян жамоани қўллаб-қувватлайдилар.

Учинчиси – маҳаллий шериклар ва етказиб берувчилар.

Ўйинларни тижоратлаштириш жараёни 80-йилларда пайдо бўлди. Aйнан шу даврда мусобақалар томошабоплиги жараёнида барча иштирокчиларига максимал фойда келтирадиган пойдевор қўйилди. Шунингдек, йирик ҳомийлар ва таъминотчиларни жалб қилиш учун қулай шароитлар яратилди.

Хўш, бундай шерикликнинг афзаллиги нимада?

Ўйинларнинг шериклари рақобатчиларидан сезиларли устунликка эга, чунки Олимпия майдонларида расмий ҳомий бўлмаган компанияларнинг реклама қилинишига йўл қўйилмайди. Ўйинларни трансляция қилиш пайтида бошқа ишлаб чиқарувчиларнинг барча рекламалари тақиқланади. Яъни, агар Adidas мусобақа бош ҳомийси бўлса, унинг рақиблари Nike ва Puma реклама қилинишга рухсат бермайдилар.

Бундан ташқари, ўйинларнинг расмий шериклари одатда брендлар ўз маҳсулотларини реклама қилишда тақиқланган Олимпия белгиларидан чексиз фойдаланиш имкониятига эга бўладилар. Ҳомийлик компаниялари ўзларида машҳур Олимпия ҳалқаларини, шиори ва ҳатто мадҳиясини осонгина жойлаштирадилар.

Энг яққол устунлик мусобақанинг барча босқичларига нисбатан катта аудитория мавжуд бўлган очилиш маросимидир. Фақатгина шу тадбирни бутун дунё бўйлаб ўртача 3 миллиарддан ортиқ киши томоша қилиши мумкин. Биринчи навбатда, маҳсулот деярли ҳамма жойда сотиб олиш мумкин бўлган FMCG компаниялари учун фойдалидир.

Қандай қилиб Олимпия маркетингининг бир қисмига айланиш мумкин?

Aслида, Олимпиаданинг асосий шерикларига қўшилиш осон эмас, чунки рақобат жуда юқори. Шу сабабли, ХОҚ ваколатли танлов учун «Олимпия шериги» (ТОП) дастурини ишлаб чиқди ва ўринлар сонини 12 тагача чеклаб қўйди. Унда ҳамкорлик шартлари ва ҳомийларга қўйиладиган талаблар батафсил баён қилинган. ТОП маълумотларига кўра, ҳар бир киши олдиндан танланган қатъий танловдан ўтади. Унда фақат идеал обрўга эга компаниялар ҳомийларнинг умумий сонига киришлари мумкин.

Aгар бирон сабабга кўра расмий вакиллар сафига қўшилишнинг иложи бўлмаса, бошқа йўл билан бориш мумкин. Яъни, миллий жамоалар ёки индивидуал спорт турларини қўллаб-қувватлаш орқали. “United Airlines” шундай қилиб AҚШ жамоасининг расмий ташувчиси сифатида Олимпиада ўйинларини қўллаб-қувватлади. Рио-де-Жанейродаги ўйинларга у видеотасвирни тақдим этган. Унда парвози кечиккан спортчилар аэропортда ўз жисмоний қобилиятларини намойиш этадилар.

Видеони қуйидаги ҳаволада кўришингиз мумкин: Компаниялардан ташқари кийим-кечак ва мода уйларининг дизайнерлари ҳам фаол иштирок этадилар. Масалан, Франция терма жамоаси “Lacoste”ни кияди, “Ralph Lauren” – AҚШ спортчилари билан, британиялик дизайнер Стелла МакКартни “Adidas” билан биргаликда Рио Олимпиадаси учун расмий кийимни яратдилар.

Олимпиаданинг энг ёш ҳамкори “Airbnb” хизмати бўлди. Компания эгалари мусобақа давомида маҳаллий меҳмонхоналар билан рақобатлашадилар ва бутун дунёдан ташриф буюрувчиларга 25000 дан ортиқ турар жойларни таклиф қилишади. Компания 2016 йилда Рио-де-Жанейрода уй-жой етишмаётган пайтда ўйинлар иштирокчиларини қутқариб қолган эди.

Олимпия ўйинлари томошабинлари йил сайин ортиб бораётган ва ўзига жалб қилаётган дунё миқёсидаги нуфузли тадбирга айланган. Шундай қилиб, ишонч билан айтиш мумкинки, келажакда биз уларнинг расмий ҳомийларидан янги ижодий ечимларни кутамиз.

Ўқилган: 378
UFF.uz Спорт Олимпиада

Фойдаланувчилар фикрлари



Мазву бўйича

Соғ танда – соғлом ақл
04:11
Хитой кўплаб халқаро мусобақаларни йил охиригача бекор қилди
07:30
Шаҳобиддин Зоиров, Иқболжон Холдаров ва яна 12 нафар боксчимиз Таиланддаги халқаро мусобақада иштирок этишади
08:10